Naar de inhoud
elektrischtekenen.be Oefenboek Begin met tekenen
Les 5 van 8

Kringen en codes: wie hangt aan welke letter?

Tot nu toe stonden de codes er al. Nu verdeel je zelf: welke punten delen een automaat, en hoe heet elk punt dan? Hier hangt het plan voor het eerst samen met het verdeelbord.

Leerdoel
Je verdeelt de punten van twee ruimtes over kringen volgens de regels voor een woning en je geeft elk punt een code.
Duur
35 minuten
Dit heb je nodig
Les 1 tot 4; het AREI als je de regels zelf wil nalezen.

Wat er vastligt en wat jij kiest

Enkele dingen legt het AREI op. De rest is een keuze waarbij je denkt aan de bewoner: als één automaat uitvalt, wat blijft er dan nog werken?

Regel voor een woningVindplaats
Per eindkring maximaal acht contactdozen, enkel of meervoudig5.3.5.2 b, pdf 176
Meer dan twee lokalen of plaatsen: de verlichting op minstens twee kringen5.3.5.2 b, pdf 176
Fornuis, kookplaat, oven, wasmachine, afwasmachine en droogkast: elk een eigen kring5.2.1.2, pdf 138
Geleiders van 1,5 mm² enkel in een kring zonder contactdoostabel 5.1, pdf 138
Kaliber volgens de doorsnede: 1,5 mm² tot 16 A, 2,5 mm² tot 20 A, 6 mm² tot 40 A (automaat)tabel 4.11, pdf 126

Licht en contactdozen op één kring is niet verboden: dezelfde eindkring mag beide voeden, en dan gelden voor die kring de regels van contactdozen. De badkamer doet dat in dit boek: kring F voedt daar lichtpunt, wandlamp en contactdoos samen. De andere kringen houden we apart, omdat je zo het plan makkelijker leest en een fout stopcontact niet het licht meeneemt. Dat apart houden is een keuze, geen plicht.

Zoek na in het AREI: 5.3.5.2 b, pdf 176.

Zo ontstaat een code

  1. Elke kring krijgt een hoofdletter.
  2. Op het eendraadschema nummer je lampen, contactdozen en sturingseenheden in volgorde, vertrekkend van de beveiliging van die kring.
  3. Op het plan herhaal je letter en nummer naast het punt.
  4. Bij een schakelaar noteer je de letter en het nummer van de lamp.

Zoek na in het AREI: 3.1.2.1 a, pdf 69.

De kringen van onze oefenwoning, om je een idee te geven van de maat:

KringWat erop staatAutomaatKabel
ALicht hal, leefruimte, keukenC16A3G1,5 mm²
BLicht slaapkamer, bergingC16A3G1,5 mm²
CContactdozen keukenC20A3G2,5 mm²
DContactdozen leefruimte, halC20A3G2,5 mm²
EContactdozen slaapkamer, bergingC20A3G2,5 mm²
FBadkamerC16A3G2,5 mm²
GKookplaatC32A3G6 mm²
HWasmachineC20A3G2,5 mm²

Oefening: geef deze twee ruimtes hun kringen

Druk de opgave af of neem ze over. Kies letters, zet bij elk punt een code. Een kring mag ook punten buiten deze uitsnede hebben, zoals in de echte woning.

Leefruimte en keuken op plan in grijs, met schakelaars, lichtpunten, contactdozen en een kookplaat, zonder codes
De opgave: alle punten staan er, maar zonder kleur en zonder code.
  1. Op hoeveel kringen kom je minimaal, als licht en contactdozen apart blijven?
  2. Welk punt moet sowieso alleen op zijn kring staan?
  3. Hoeveel contactdozen telt de keuken? Mogen ze samen op één kring?
Toon de oplossing
Dezelfde ruimtes met kleur en codes: blauwe verlichting A.2 tot A.6, paarse contactdozen D, groene contactdozen C en de kookplaat G.1
De oplossing uit de oefenwoning: kring A blauw, C groen, D paars, G voor de kookplaat.

Zo lees je dit

  • Blauw is kring A: alle verlichting van deze twee ruimtes.
  • Paars D.1, D.2 en D.4: de contactdozen van de leefruimte. D.3 staat in de hal, buiten dit beeld.
  • Groen C.1 tot C.4: de keuken. G.1 is de kookplaat.
  1. Op drie: één voor het licht, één voor alle contactdozen, één voor de kookplaat. De oefenwoning gebruikt er vier, omdat de leefruimte en de keuken elk een eigen kring voor hun contactdozen hebben. De verlichting staat op A en B, en in de badkamer op kring F, die daar ook de contactdoos voedt: een gemengde kring is toegelaten (5.3.5.2 b, pdf 176), de andere kringen houden we apart. Hier zie je enkel A.
  2. De kookplaat.
  3. Vier contactdozen, ook al zijn het acht stopcontacten: de grens telt enkelvoudige of meervoudige contactdozen. Dus ja, ze mogen samen op één kring.

Andere letters zijn geen fout. Fout is wel: een kookplaat die zijn kring deelt, of een contactdoos gevoed met 1,5 mm².

Waar het vaak misgaat

  • Stopcontacten tellen in plaats van contactdozen. Eén punt met drie boogjes telt één keer mee voor de grens van acht.
  • Eén verlichtingskring voor de hele woning. Bij meer dan twee lokalen of plaatsen zijn er minstens twee nodig.
  • Automaat kiezen naar het toestel en niet naar de kabel. De automaat beschermt de leiding: kijk eerst in tabel 4.11.
  • Kleur voor code houden. Een andere kleur op het scherm vervangt geen letter op het schema.

Wil je hierop verbetering krijgen? Opgaven van les 5 in het nakijkschrift