Een plan lezen: wat zit waar?
Nog voor je één lijn tekent, moet je een plan kunnen lezen. Op een goed plan vind je zonder uitleg elk lichtpunt, elke schakelaar en elke contactdoos terug.
- Leerdoel
- Je vindt op een situatieschema de punten van een kamer, je zegt bij welke kring ze horen en welke schakelaar welk licht bedient.
- Duur
- 20 minuten
- Dit heb je nodig
- Niets, enkel deze pagina. Een potlood helpt.
Eerst de woning, dan de elektriciteit
Een situatieschema is een plattegrond waarop de installatie staat. Het AREI noemt het een situatieplan; op de werf hoor je beide woorden. Het vertelt waar alles zit, niet hoe de draden lopen. Daarvoor dient het eendraadschema, dat pas in les 6 aan bod komt.
Zo lees je dit
- Zoek eerst de woorden: zes ruimtes, van Slaapkamer tot Keuken.
- Zoek dan de voordeur: de opening in de bovenste muur van de hal.
- Volg een blauwe pijllijn: ze loopt van een schakelaar naar het licht dat hij bedient.
Vier dingen die je op elk punt afleest
| Wat je ziet | Wat het zegt | Voorbeeld op het plan |
|---|---|---|
| Het symbool | Welk soort punt het is | Een kruis is een lichtpunt, een boog een contactdoos |
| De letter van de code | De kring in het verdeelbord | E.2 hoort bij kring E |
| Het cijfer van de code | Het volgnummer in die kring | E.2 is het tweede punt in E |
| De pijllijn | Welke schakelaar wat bedient | Van schakelaar B.1 naar lichtpunt B.1 |
Een schakelaar noteer je als kringletter plus lampnummer. Daarom kom je dezelfde code soms twee keer tegen: één keer bij de schakelaar en één keer bij het lichtpunt. Dat is geen vergissing.
Zoek na in het AREI: 3.1.2.1 a, pdf 69: letter van de stroombaan, nummer; schakelaar met het nummer van het lichtpunt dat hij bedient.
Wat er volgens het AREI minstens op moet staan, is een korte lijst: borden en dozen, contactdozen, lampen en schakelaars, en verder de vaste toestellen en de bronnen.
Zoek na in het AREI: 3.1.2.3 a, pdf 73.
Uit de praktijk, geen regel
De kleur per kring en de gebogen pijllijn komen van het tekenprogramma. Ze maken lezen makkelijker, maar ze zijn geen voorschrift. Een plan in zwart-wit kan evengoed kloppen.
Oefening: lees de linkerkant van de woning
- Hoeveel lichtpunten heeft de slaapkamer, en welke code hebben ze?
- Waar staat de schakelaar van de slaapkamer: bij welke muur?
- Hoeveel contactdozen van kring E zie je in de slaapkamer? Hoeveel stopcontacten zijn dat samen?
- Waar staat de schakelaar van het badkamerlicht: binnen of buiten de badkamer?
- Die schakelaar bedient twee toestellen. Welke?
- Welk punt draagt een letter h, en wat zegt die letter?
Toon de oplossing
- Eén: lichtpunt B.1, midden in de vrije ruimte naast het bed.
- Tegen de bovenste muur, de straatgevel, rechts van het raam en vlak bij de deur.
- Drie contactdozen: E.1, E.2 en E.3. De boogjes tellen: E.1 en E.2 zijn dubbel, E.3 is enkel, dus vijf stopcontacten.
- Buiten de badkamer, in de slaapkamer naast de badkamerdeur: F.1.
- Lichtpunt F.1 en wandlamp F.2. De pijllijn loopt van de schakelaar naar F.1 en verder naar F.2.
- F.3. De h staat voor een model dat half-waterdicht, waterdicht of hermetisch is (tabel 2.23 F, pdf 63).
Fouten die beginners hier maken
- Een code als adres lezen. B.1 zegt niet in welke kamer iets staat. Kring B loopt hier door de slaapkamer én de berging.
- Boogjes vergeten tellen. Eén punt met drie boogjes is één code, maar drie stopcontacten.
- De pijllijn voor een kabel houden. Ze toont bediening, niet het pad van de leiding in de muur.
Wil je hierop verbetering krijgen? Opgaven van les 1 in het nakijkschrift